ArcCut Systems: Havacılıkta 5 Eksenli Hassasiyet
Bir türbin kanadının toleransı 3 mikron. Hata kabul edilemez. ArcCut Systems'ın Teknik Direktörü Oğuz Çetin, tam doğrulukla üretim sanatını anlattı.
Bir uçak motorunun türbin kanadı, dakikada 15.000 devir dönerken 1.400°C sıcaklığa maruz kalır. Bu koşullarda çalışacak parçanın üretim toleransı ise insan saçından 20 kat incedir. ArcCut Systems, Ankara OSB'deki fabrikasında kurduğu 5 eksenli CNC işleme merkezleriyle bu toleransları tutarlı biçimde yakalayan Türkiye'nin önde gelen havacılık tedarikçilerinden biri. Teknik Direktör Oğuz Çetin ile konuştuk.
sanayi.tech: 3 eksenli ile 5 eksenli CNC arasındaki pratik fark nedir?
Oğuz Çetin / ArcCut Systems: 3 eksenli makinede kesici takım yalnızca X, Y ve Z doğrultusunda hareket eder. Karmaşık bir kanat profili işlemek için parçayı defalarca yeniden bağlamanız gerekir; her bağlama ise hata biriktirir. 5 eksenli makinede hem doğrusal hem de dönme hareketleri eş zamanlı gerçekleşir. Parçayı bir kez bağlar, tüm yüzeyleri işlersiniz. Tolerans birikimi ortadan kalkar. İşleme süresi %60 azalır. Bizim makinelerimizde ayrıca termal kompanzasyon sistemi var: makine gövdesi ısındıkça boyutsal sapma oluşur; sensörlerimiz bunu gerçek zamanlı ölçer ve takım yolunu otomatik olarak düzeltir.
sanayi.tech: TUSAŞ ve Roketsan gibi savunma firmalarına tedarik yapıyor musunuz?
Oğuz Çetin / ArcCut Systems: AS9100 Rev D havacılık kalite sertifikamız var; bu, büyük OEM'lere tedarik için ön şart. Savunma sanayiinde aktif tedarikçi konumundayız, ancak sözleşme gizlilik nedeniyle müşteri isimlerini paylaşamıyoruz. Genel olarak söyleyebilirim: Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki bazı platformların gövde ve motor bileşenlerinde ArcCut işçiliği var.
sanayi.tech: Dijital ikiz uygulamalarını üretim sürecine nasıl entegre ettiniz?
Oğuz Çetin / ArcCut Systems: Her parça için işleme öncesinde simülasyon yapıyoruz. Takım yolu, malzeme özelliği ve kesme kuvveti verileriyle oluşturulan dijital ikiz, gerçek üretimden önce tahmini yüzey kalitesini ve boyutsal çıktıyı hesaplıyor. Bu sayede pahalı malzemede hurda oranımızı neredeyse sıfıra indirdik. İnconel ve titanyum gibi zor işlenen malzemelerde bu özellikle kritik çünkü hammadde bedeli çok yüksek.